Коmratta Ţernobıl avariyanın çıkışlarını veterannarı-likvidatorları buluştular. Вu yıl 40 yıl oldu, nicä katastrofa insannı zihirledi.
Çernobıl atom ȇlektrostanţiyasında avariya çıkışlarını yok edän pay alannar Gagauziyadan toplandılar, ki geçinmiş kahramannarı anmaa hem 1986-ci yılda istoriya anıtlarını cümnedä andırmaa. Onnarın birisi «Чернобыльцы АТО Гагаузия» cümnä kurumun başı Ȇmmanuil Velikov. 1986-cı yılda onu avariyanın yok edilmesinä yolladılar.
«Önümüzdä birkaç dava durardı: biz her gün tehnikayı radiaţiyadan yıkardık. Er 30 km Çernobıl avariyasından bulunardı. Askercilär Pripät kasabasına gidärdilär, küreklärlän radiaţiyalı topraa çıkarardılar. Sora 3 blikta duvarları yıkardılar»,- Ȇmmanuil Velikov söledi.
Likvidatorun laflarına görä, Çernobıl atom ȇlektrostanţiyasında asker izmeti en çok 2 ay sürtärdi. Likvidatorların arasında türlü zanaat uurlarından adamnar vardılar – himiklär, düzücülär, askercilär. 109 likvidatordan Gagauziyadan büün 53 –ü yaıȇȇr. Kendi anmaklarınnan likvidator Födor Sulak paylaştı, angısı o zamana 22 yaşındaydı.
«Bän 2-ci bölümdä çalıştım, neredä transpordu radiaţiyadan yıkardılar. Oktäbri ayıydı, suuktu. Dozimetrist transpordu gözledärdi, bän dä radiaţiyadan maşınaları yıkardım. Kalarsa radiaţiya transportta, geeri çevirärdilär, bän onu tekrar lääzımdı yıkayım»,- Födor Sulak paylaştı.
Likvidator Vasiliy Stanţoy himik-dozimentrist Çernobıl stanţiyasına iki kerä gitmiş, bütündän orada yakın 7 ay çalışmış.
«Polk stanţiyada yada Pripät kasabasında işlärsä, biz önceliklän orayı gidärdik, radiaţiya sayısını ölçärdik, belli edärdik neredä var nicä bulunmaa, neredä dä yok nicä. Bi ilk kerä, açan gittiydim»,- Vasiliy Stanţoy nışannadı.
Vasiliy Stanţoy belli eder, ani o adamnar, kim avariya erindä bulundu – büün saalıklarınnan problemneri çekerlär.
«Biz hepsimiz hastayız. Kim ozamana aar hastalıı çekärdi, şansora yaşamȇȇrlar. o vakıt medkomisiyadan kimseyi geçirmärdilär. Povestkayı verärdilär, lääzımdı gidäsin»,- ekledi o.
Anmaa onnarı, kim yaşamaktan gitti GHT hem dolay administraţiyanın temsilcileri geldilär.
Nikolay Ormanci GHT başı işini götürän nışannadı: «Siz ozaman kahramannıı hem patriotizmayı gösterdiniz. 1986-cı yılda gençtiniz, 20-30 yaşınadan alardılar. Er biz büün 50%-tän zeedesini kaybettiysäk – bu gösterer, ani saalınızda avariya izleri braktı».
Vadim Çeban Komrat dolay administraţiya başı: «Katastrofadan 40 yıl geçti. Bu data herzaman gençlerin aklılarında lääzım kalsın. Olay büük kahır insannaa getirdi. Ama siz örnek adamnık hem kendi borcunu yapannar gibi, herzaman kalacenız».
Butakım buluşmakların özel maanası, onnar saygıyı likvidatorlara göstererlär hem taa bir sıra aklılarımıza getirderlär, ani lääzım hepsini yapmaa, ki butakım katastrofalar tekrarlanmasınnar.
