Moldova devletindä administrativ-teritorial reforması geliştiriler. O doorudulu edministrativ kurumnarın genişletmesinä hem soţial izmetlerin kaliteli çalışmasına. Moldova primariyaların, istediklerinä görä, birleşmäk sisteması 2026-cı yılın iyül ayın sonunda başarılȇr. Avgustun 1-dän yaşamak erleri, angıları birleşmäk kararını kablettilär hem nesoy administrativ merkezinnän birleşeceklär, devlet uurundan üstün finans yardımı kabledäbilirlär. Bu güz hükümet parlamentä devletin administrativ kartasının eni proektini teklif edecek. Bundan sora, administrativ bölüklerin genişlenmesi hepsini yaşamk erlerinä deyni mutlak olacek. Erindeki soţial bakannıklarında reforma sisteması 2023-cü yılda çeketti çalışmaa. 2024-cü yılda primariyaların kendibaşına birleşmäk kolaylıkları verildi. Soruş, Gagauziyada reforma ne diiştirecek hem nesoy çıkışlara getirecek – baş tema oldu tombarlak masada, angısını PRO Gagauziya iniţiativ grupası kaldırdı. Açıklamaklarda pay aldılar avtonomiyanın primarları, HT deputatları, devlet bakannıklar ȇkspertleri hem cümnä temsilcileri.
Yaşamak erleri, neredä 3 bin kişidän taa az yaşȇȇr da kendi istediklerinä görä, birleşmedilär, var olan administrativ statuslarını kaybedeceklär, ama o küülerin adları hem istoriyası özellikleri korunaceklar. GHT deputatı Aleksandr Tarnavskiy çizgiledi, ani reforma mutlaka avtonomiyaya gelecek.
«Biz lääzım gösterelim, ani Gagauziya temiz hem bizä deyni uyan reformayı isteer, angısı faydalı olacek en ilk insana deyni»,- GHT deputatı Aleksandr Tarnavskiy çizgiledi.
ADEPT partisipativ demokratiya Asoţiaţiyasının proektlär koordinatoru İnna Vrınçanu haberledi, ani kurum yardım eder o yaşamak erlerinä, angıları pay alȇrlar reformada.
«Biz başka-başka yaşamak erlerinä yardım ettik. Onnarın içinä girer iki küü, angıları 2025-ci yılda ilk klasteri – Leovo hem Kaleneşti. Kanon vardı da onnar birleştilär»,- İnna Vrınçanu haberledi.
«Contact» cümnä kurumun başı Sergey Neykovçen belli eder, ani reformayı geliştirärkenä, yaşayannarın sorumnuunu lääzım esaba almaa.
Sergey Neykovçen «Contact» cümnä kurumu başı: «İnsannar, kim doorudan baalı reformanın çalıştırmasınnan söledilär, ani Gagauziya reformada pay almayacek. Bän sayȇrım, ani reforma avtonomiyaya lääzımnı. Sade esikleri lääzım esaba almaa, kendi tekliflerinnän paylaşmaa da çeketmää geliştirmää».
Moldovanın Devlet universitetin devlet bakannıın başı Sergey Palihoviç urguladı, ani administrativ-teritorial reforması taa geniştän çalışacek, o sade yaşamak erlerini büültmäk diil.
Sergey Palihoviç Moldova Devlet universitetin bakannıın başı: «Biz aaraştırȇrız kolaylıkları reformaya, angıları var nicä kullansınnar. Reforma strategiya soruşlarınnan hem devletin strukturasınnan, funkţiyasınnan baalı. Var finans soruşları».
Komradın primarı Sergey Anastasov gelirlär hem yaşamak erlerin birleşmesinä dikkat etti.
Sergey Anastasov Komradın primarı: «Muniţipiya birkaç küüylän toplanarsa, vergileri dä lääzım ozaman belli etmää. Üstün 50% gelir her yıl gelecek mi? O finansları yaşamak erlerinä yılın çeketmesindä».
Kendi tekliflerini, ne baalı Gagauziyada reformanın geliştirmesinnän, ȇkspertlär Vitaliy Kürkçu hem İgor Guseynov. Bitaliy Kürkçu sayȇr, ani Gagauziyanın kendi reforma konţepţiyası lääzım olsun.
Vitaliy Kürkçu ekspert: «Gagauziyanın kendi bakışı konţepţiyaya yok. Biz avtonomiyanın “Kanonunu Gagauziyanın özel statusu için” kullanarak lääzım reformayı çalıştıralım da kendi dokumentimizi çıkaralım».
Dialog platformanın başı İgor Guseynov sayȇr, ani reformanın büük sebepi demografiyada.
İgor Guseynov Dialog platforması başı: «Demografiya reformada büük eri kaplȇȇr. Bu faktor başka problemaları ardına çeker. Moldovada 13,6%, Gagauziyada 23%-dä insan azaldı».
PRO Gagauziya iniţiativ bölüün pay alanı Ekaterina Jekova sayȇr, ani administrativ-teritorial reforması avtonomiyada may açıklanmȇȇr. O urguladı, ani bu temayı çok kerä Nikolay Gotişan, Beşgiozün eks-primarı kaldırdı.
Ekaterina Jekova PRO Gagauziya iniţiativ grupanın pay alanı: «Bizim iniţiativ bölümümüz esap aldı, ani reforma için Gagauziyada lafedilmeer. Ama biz bir devletin vatandaşları.Nikolay Gotişan söleer, ani biz geç kalȇrız reformayı geliştirmää. Biz düşündük bu soruşu açıklamaa».
Beşalmanın primarı Valeriy Moş belli etti, ani reforma teması avtonomiya primarlarınnan birkaç kerä açıklandı.
Valeriy Moş Beşalma küüyün primarı: «Promarlar korpusu kendi buluşmaklarınad reforma soruşunu çok kerä kaldırdı. Primariyalar soţial programalarınnan baalı işleri çalıştırȇrlar, ivestorlar iş erlerini açsınnar yardım derlär, bundan kaarä çok taa başka işleri yapȇrlar».
Buluşmanın çıkışlarını yaparkana, Aleksandr Tarnavskiy haberledi, ani avtonomiya, primariyalar önderciliklerinä danışmak kiyadını yolladı devletin Hükümetinä daşsınnar, ki Gagauziyaya zaman versinnär.
Aleksandr Tarnavskiy PRO Gagauziya iniţiativ grupanın pay alanı, GHT deputatı: «Bir ayın içindä biz bişey etiştirmeyecez teklif etmää. Ne kendi tekliflerimizi hazırlayabilecez, ne dä devletin istediklerini yapabilecez. Ama Gagauziya var nicä kendi strategiyasını hazırlasın hem Hükümetlän, primarlarlan, ȇkspertlärlän dialogu teklif etsin kurmaa, ki Gagauziya millet reformasına yavaş girsin».
Deputatın laflarına görä, administrativ-teritorial kriteriyalarına görä 15 küü Gagauziyadan var nicä düşsünnär, taa iki küü dä – Tomay hem Çişmikioy, angılarında yakın 3 bin insana yaşȇȇr minimal uurda bulunȇrlar.
Aleksandr Tarnavskiy PRO Gagauziya iniţiativ grupanın pay alanı, GHT deputatı: «Bu küülerin yaşayannarı üçär bin ley kaybedeceklär, çünkü kendileri istämedilär reformaya katılmaa. İkinci – onnar ne millet, ne dä halklararası proektlerindä pay alamayaceklar. Bana kalsa devlet küçük küüleri birleştirecek, burayı Gagauziya dä girecek».
Tombarlak masanı pay alannarı sayȇrlar, ani Gagauziya lääzım kendi konţepţiyasını hazırlasınnar hem dialogu Kişinçvlan kursunnar, ki millet reformasını geliştirmää.