Çeşmä küüyü istoriya- dolay muzeyi çalışȇr 35 yıldan zeedä. Büünkü günnär o bulunȇr kultura evin yapısının ikinci katında. Muzeyin istoriyası için hem da işi için annadȇr Polina Barbova.
Çeşmä küüyü istoriya- dolay muzeyindä bulunȇr 2,5 bindän zeedä ȇksponat. Taa zeedä onnarı getirerlär yaşamak erin insannarı, haberledi muzeyin başı Natalya Mutaf: «2025 – ci yılda en çok ȇksponat bizim istoriya – dolay muzeyimizä grtirdilär Çeşmä küüyü iki yaşayanı – bu Akseniya Jekova, angısı getirdi muzeyä 7 eldän dokulu kilim, şıralı kilimneri hem başka meraklı eksponatları. İkinci yaşayanımız — bu büük yaşta üüredici Kösä Evgeniya Mihaylovna, angısı hep getirdi muzeyä eski ȇksponatları, bölä nicä- sandıkları, eldän dokulu kilimneri hem da peşkirleri, angıları geçtilär ona onun kaynatasından hem kaynasından».
Bir yılın süresindä muzeyä, tanışmaa deyni bizim dedelerimizin eski tertiplerinnän gelerlär 1,5 bindän 2 binä kadar Çeşmä küüyü yaşayannarı orta hem büük yaşlarda, nışannadı muzeyin başı Natalya Mutaf.
«Büük yaşta insannar gelerlär, er onnarda evdä korunmasaydılar eski tertiplär, gelerlär bakmaa. Yada onnar verdisäydilär bölä ȇksponatları, nicä sandıkları, kilimneri muzeyä.Gelerlär, bakȇrlar yakından, tanışȇrlar eksponatlarlan, sorȇrlar, var mı eni nesoysa eksponatlar muzeydä. Bir laflan meraklanȇrlar küüyü istoriyasınnan»,- haberledi muzeyin başı Natalya Mutaf.
Muzeyin baş davası sayılȇr – kurmaa küüyü istoriyasının resimini halezdän, korumaa istoriyayı, çizgiledi Çeşmä küüyü istoriya- dolay muzeyin başı Natalya Mutaf: «Kurumun işinä girer – toplamaa, korumaa, ilerletmää, geçirmää evlat boylarından – evlat boylarımıza bizim yaşamak erin istoriyasını, angısı bizä kaldı bizim dedelerimizdän.Muzeyin Genel fonduna girerlär – anmak tertipleri, küüyü anılmış insannarın dokumentleri hem da patretleri, tertiplär, angıları baalı millet hem halklararası olaylarınnan, eski tertiplär».
Çeşmä küüyü istoriya — dolay muzeyi kuruldu şkolanın muzeyindän, angısı çalıştı 1988 yıladan orta okulda. Muzeyin kurucusu sayılȇr Derkaç Vasiliy Alekseyeviç. Ofiţial muzey açıldı 1999 – cu yılın mayın 5- dä, açan eksponatları geçirdilär erli kultura evinä.