Üüsek tansion, baş acısı hem yufkalık — çoyu insannar esaba almȇȇrlar bu simptomnarı. Ama maasuz hipertoniya sık-sık insultun sebebi olur — bu bir hastalıktır, angısında herbir minut insanın yaşamasını kurtarȇr. Moldovada 10 merkez çalışêr, neredä insult hastalıınnnan insannara ilk yardım veriler. Onnarın birisi Komratta, dolay bolniţasında çalışêr.
Komradın İnsult merkezindä paţientin yaşaması için güreşmää başlȇȇrlar paţient ilk minuttan bolniţaya geldiynän. Her gün doktorlar kan dolaşımının keskin bozulması için insannara yardım ederlär — bu diagnozda vakıt pek önemni. Açan tansion kontrol altından çıkȇr, insultun riski büüyer. Bölä olaylarda herbir minut esaba alınȇr, deer nevrolog doktoru Alla Harko: «İnsult— vakıttan baalı bir hastalıktır, bir laf var: vakıt bu imik. Herbir sekuntta çok sayıda neyron öler, onun için yardım nekadar erken verilärsä, okadar taa ii olur. Bu yılkı kampaniyamızın sloganı: tanı, yardım et, vakıt önemliydir. İnsultun ilk simptomları görünärsä — üzündä asimetriya, kollarda yada ayaklarda yufkalık, zorsa lafetmää— ozaman 112 numarasını arayıp yardım istemää lääzım»
Kardiolog Andrey Topal urguladı, tansionun hem vakıdında ilaçlanmak var nicä zor durumun risklerini azaltsın.
«Arterial tansionu dünnedä insannarın baş öldürücüsüdür. Diil kendi tansion belli eder insanın saalında , ama ondan kalan zorluklar hem kan dolaşımının bozulması — insan arasında insult deniler, koronar kan dolaşımının bozulması — bu da infarkt, böbreklerin zarar görmesi hem başka hastalıklar yaşamanın kalitesini kötüleştirär. Onun için arterial tansionunu vakıdında ilaçlamaa lääzım, vakıdında danışmaa doktorlara. Evdä dä tansionunu kontrol etmää lääzım»,- Andrey Topalov urguladı.
Eni tehnologiyalar, uzmannar 24 saat çalışȇrlar hem onnarın hızlı hem açık adımnarı yardım ederlär doktorlara başlamaa ilaçlamaa hastaları. Baş davaa— kan dolaşımını geeri getirmek hem insultun sonuçlarını indirmää.
«Bizim maasuz bir erimiz yok. Paţientları bu binanın kabul odasına getirilerlär. Burada kırmızı zona var, burada ilkin triaj geçirelär, paţientı bakȇrlar, analizlär alınêr, sora başın KT-si yapılêr hem paţientin ilaçlamak taktikası yapılȇr. Da rekanalizaţiya yada damar içi trombolizis yapmaa karar verilärsä, paţientı reanimaţiyaya geçirerlär hem proţedura orada yapılêr»,- dedi doktor.
Kimär keret insult insanda görünmäz geçer. İnsan işä gider, kendi işini yapȇr da annamȇȇr, ani imik korkunçlaa şüpelendirer . Çoyu bunu “mikroinsult” adlȇȇr hem önem vermeer. Ama sessiz simptomlar da büük insultun habercisi olȇr.
«Önemni faktorların arasında arterial gipertenziya, şeker hastalıı, şişmanlık, yaşamanın kalitesi, sigara içmäk, narkotik kullanılması girer. Bunnarlan savaşmak lääzım, doktora danışmaa lääzım, gipotenziya terapiyasını lääzım geçmää. Şeker hastalıını ilaçlamaa lääzım. Ozaman insult riskları bir tarafa alınȇrlar»,- Alla Harko söledi.
Komrat insult merkezindä her gün göstererlär:vakıdında yardım insanın yaşamını kurtarȇr hem onu normal yaşamaya geeri döndürer. En önemlisi — vakıt kaybetmemäk. Bu yıl Komrat, Çadır-Lunga hem Tarakliya dolaylarından 26 insana hızlı yardım verildi. Geçän yıl 50 hastaya rekanalizaţiya yapıldı hem 30 paţient Kişinev bolniţalarına geçirildi.
